Ανεργία + Εισοδήματα - Αντώνης Λοΐζου & Συνεργάτες

Ανεργία + Εισοδήματα Η αύξηση της ανεργίας συνεχίζεται με αυξητικούς ρυθμούς και έχοντας υπόψη τις δηλώσεις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας μέχρι και την ΟΕΒ/ΚΕΒΕ/ Συντεχνίες, αναμένουμε ότι το έτος 2012 θα είναι χειρότερο από το 2011 και ως εκ τούτου δεν θα μας εκπλήξει η αύξηση της ανεργίας από το 8½% στο 11% εντός του έτους αυτού.

Η ανεργία έχει ασφαλώς πλήξει τους νεότερους διότι και οι επιχειρήσεις δεν προσλαμβάνουν νέους, ενώ εκείνες που έχουν κάποια ανάγκη εργασίας, επιθυμούν να διατηρήσουν τα στελέχη τους, σε κάποιο βαθμό αναμονής, ίσως, καλύτερων εποχών που θα ακολουθήσουν. Στο θέμα της διατήρησης κάποιου υφιστάμενου προσωπικού είναι πλέον ρουτίνα στις ιδιωτικές κυρίως επιχειρήσεις με την μείωση μισθών από το15%-20% στο παρόν στάδιο. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι που η μείωση αυτή των μισθών επιβάλλεται. Η μια είναι η γενική μείωση όλου του προσωπικού σε ένα Χ ποσοστό. Αυτό ασφαλώς προκαλεί ιδιαίτερη δυσκολία στους χαμηλά αμειβόμενους και έτσι ορισμένες επιχειρήσεις υιοθετούν μείωση μισθών αναλόγως της κλίμακας τους. Άλλη μέθοδος είναι η αναγκαστική άδεια άνευ απολαβών, είτε υπό μορφή 1-2 ημερών την εβδομάδα, είτε άδεια για 1-2 μήνες τον χρόνο. Αυτό δημιουργεί μεν μια αναστάτωση στην λειτουργία της επιχείρησης, αλλά από την άλλη έχοντας υπόψη τον μειωμένο κύκλο εργασιών, ίσως να μην είναι και μεγάλη ζημιά, ενώ σε τέτοιες περιπτώσεις η μείωση μισθών να ξεπερνά για ορισμένους το 20%. Έχοντας υπόψη την μείωση των μισθών και ταυτόχρονα την μείωση της συνεισφορά σε κοινωνικές ασφαλίσεις, η μείωση των εξόδων με αυτόν τον τρόπο είναι αρκετή από πλευράς των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Δημιουργεί ασφαλώς αυτή η μείωση των ημερών ανά εβδομάδα της εργασίας κάποια αναστάτωση στους υπαλλήλους, διότι με τις 1-2 ημέρες δεν μπορούν να εργοδοτηθούν αλλού, ενώ η άδεια για 1-2 μήνες είναι ολίγον βοηθητική (όπως π.χ. μια περίπτωση ενός στελέχους που επέλεξε 2 μήνες άδεια και εργάζεται ως γκαρσόνι τις νύκτες και μεσημέρι σε ταβέρνα!!).

Προσπαθεί μεν το Κράτος να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, αλλά το πρόβλημα έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις που μας είναι δύσκολο να διαπιστώσουμε πως το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων θα διατηρηθεί ως έχει. Από τη μια είναι τώρα αναγκασμένο να πληρώνει αυξημένο ανεργιακό, ενώ με τις απολύσεις και μειώσεις ωρών εργασίας εισπράττει μειωμένες συνεισφορές. Ταυτόχρονα τα διάφορα σχέδια κινήτρων που υπάρχουν και που στοχεύουν σε νέους κυρίως επιστήμονες είναι καλοδεχούμενα, αλλά και από την άλλη η βοήθεια που δίδεται σε μια επιχείρηση με επιδότηση γύρω στις €10.000 για ένα χρόνο, ταυτόχρονα προκαλεί την απόλυση των γηραιότερων και πιο ακριβού κόστους υπαλλήλων. Οι απολύσεις δίνουν και παίρνουν και η επιλογή της εξόδου πλεονάζοντος είναι μια προτιμητέα επιλογή από τους εργαζόμενους, μια και που εισπράττουν ένα ποσό (έστω και καθυστερημένα μετά από 6-9 μήνες) και πάλι εις βάρος του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Θα έχετε προσέξει τις δηλώσεις των εμπορευόμενων κατά την διάρκεια των Χριστουγέννων ότι ο κύκλος εργασιών τους ήταν κατά 50% μειωμένος από το έτος 2011. Εκείνο το οποίο όμως είναι ακόμη πιο ανησυχητικό είναι όχι μόνο η μειωμένη εργασία/ανάπτυξη έργων, αλλά ταυτόχρονα και οι μη εισπράξεις από οφειλέτες, ενώ ο τραπεζικός τόκος αυξήθηκε από τον μέσο όρο του 6½%-7½% σε 8½%-9%. Άρα αυξημένα κόστη, μειωμένος κύκλος εργασιών, αύξηση οφειλετών και στο τέλος πτώχευση; (κατά τους Times του Λονδίνου κάθε μια εταιρεία που πτωχεύει παρασύρει ακόμη 6 σχετιζόμενες σε πτώχευση).

Ταυτόχρονα και ως επέκταση υπάρχει και η «μαύρη εργασία». Δηλαδή ο άνεργος π.χ. πελεκάνος, εάν κληθεί για κάποιο κουτσοδούλι, δεν θα το δηλώσει. Και αυτό είναι ως επέκταση του φορολογικού μας συστήματος, διότι εάν ο εργοδότης θα μπορούσε να αφαιρέσει το ποσό του πελεκάνου από το εισόδημα του για σκοπούς φορολογίας θα το δήλωνε – περιορίζοντας έτσι και την μαύρη εργασία.

Δηλαδή όλο το σύστημα είναι ένας φαύλος κύκλος, μια πρωτόγνωρη κατάσταση στην Κυπριακή οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια.

Σε όλο αυτό τον κύκλο όμως παραβιάζονται και οι αρχές της καλής οικονομίας. Στον οικοδομικό τομέα το κόστος εργασίας παραμένει σχεδόν το ίδιο ως και εάν η κρίση δεν υπάρχει. Με τις συλλογικές συμβάσεις ανεξάρτητα εάν οι μισοί οικοδόμοι είναι άνεργοι ή υποαπασχολούνται, το κόστος παραμένει το ίδιο. Ταυτόχρονα η αύξηση των κοινωνικών ασφαλίσεων και η αύξηση του ελάχιστου μισθού, εμποδίζει τα κόστη των επιχειρήσεων να γίνουν πιο ανταγωνιστικά, με αποτέλεσμα και πάλι να αυξάνεται η ανεργία.

Σε όλο αυτό τον κύκλο δεν βοηθά η μη ευελιξία του Κράτους. Το ευφάνταστο μέτρο για καταθέσεις = διαβατήρια και αγορά στέγης = μόνιμη κατοικία, δεν έχει εφαρμοσθεί σωστά και οι εκκλήσεις μας προς το Υπουργείο Εσωτερικών δεν φαίνεται να πιάνουν τόπο. Θα υπάρξει τώρα συζητήσεις μεταξύ ΚΕΒΕ/ Τραπεζών/ Οργανωμένων Φορέων με το Κράτος, αλλά γιατί τέτοια καθυστέρηση όταν το όλο θέμα είναι οφθαλμοφανές; Η υπόθεση της αμνηστίας, μετά την δήλωση πρόθεσης και μετά από τις υποβολές 3-4 μηνών, καμία ενημέρωση και όχι μόνο οι επιτροπές που έπρεπε να συσταθούν ακόμη δεν!! Τι να σας πούμε και για το θέμα της απόσυρσης των τουριστικών κλινών και τι θα προσθέσουμε για τον χρόνο που χρειάζεται να εξεταστεί μια ένσταση ενός πολίτη (ιεραρχικές προσφυγές) - 1-1½ χρόνο!!

Η ανεργία λοιπόν η οποία είναι το αποτέλεσμα όχι μόνο της διεθνούς κατάστασης, άπτεται και της μη καλής λειτουργίας του Κράτους και της Δημόσιας Υπηρεσίας – Τι έγινε με την νέα Δήλωση Πολιτικής που έπρεπε να δημοσιευθεί πριν 1½ χρόνο, πως συνάδει η μείωση κόστους απόκτησης κατοικίας και ταυτόχρονα της αύξησης των απαιτήσεων για χώρους στάθμευσης και τι να πούμε για τις «μυστικές οδηγίες» για την μεμονωμένη κατοικία (ουδείς τις γνωρίζει, ούτε και αυτοί οι υπάλληλοι της Πολεοδομίας)!!

Κατ’ εμάς το κύριο καθήκον του Κράτους είναι η ενίσχυση της βάσης της οικονομίας – δηλαδή η ενίσχυση των τραπεζών και αυτό όχι από τα κενά ταμεία του Κράτους, αλλά από την προσέλκυση ξένων καταθετών (ίδε Passports for Cash – ωραία ιδέα + κακή εφαρμογή). Έχουμε μεν ένα ευφάνταστο Υπουργό Εσωτερικών, αλλά πόσα και αυτός να προλάβει; Τώρα του ανετέθη και το φυσικό αέριο – και κατ’ επέκταση πότε θα μπορεί να ενσκήψει στα πιο πάνω αναφερόμενα και άλλα τόσα μέτρα που εκκρεμούν; Έχουμε και την υπουργό των Κοινωνικών Ασφαλίσεων που υιοθετώντας το Σοβιετικό μοντέλο περί επιδοτήσεων και άλλων, αντί να βοηθήσει την όλη κατάσταση την χειροτερεύει. Μα είναι τώρα η ώρα στις “φτώχιες” μας, να αυξάνεται η συνεισφορά των κοινωνικών ασφαλίσεων, η αύξηση του ελάχιστου μισθού και κατ’ επέκταση η ενθάρρυνση της αύξησης του κόστους (και άρα η ενθάρρυνση χρήσης παράνομων εργατών);

Όπως προαναφερθήκαμε σε προηγούμενα μας άρθρα, θα πρέπει να γίνει μια ανοικτή και ειλικρινής συζήτηση σε όλα τα οικονομικά μέτωπα σε μια ακρόαση τύπου Nelson Mandela (για συμφιλίωση), για να μάθουμε επιτέλους τι πήγε στραβά και που μας οδηγεί αυτό το συνεχές λάθος. Ίσως το Πανεπιστήμιο Κύπρου να αναλάβει κάποια πρωτοβουλία, αλλά και αυτό όταν εξαρτάται από τις επιχορηγήσεις του Κράτους, θα βρεθεί σε δύσκολη θέση, ενώ, ίσως (και πάλι) να αναλάβει κάποια πρωτοβουλία η Βουλή, αλλά χωρίς κομματικές παρεμβάσεις (είναι δυνατόν;;). Που θα στρέψουν την προσοχή τους οι δύστυχοι άνεργοι και οι «πτωχεύσασες επιχειρήσεις»; Μια ιδέα είναι μια επιτροπή «σοφών» της οικονομίας, με προσυμφωνημένη ατζέντα και με την σύμφωνο γνώμη όλων των κομμάτων και συντεχνιών, για να εξακριβώσουμε τι συμβαίνει. Το πόρισμα (τύπου Πολυβίου) να είναι όμως δεσμευτικό. Έχουμε και ως πολιτεία τέτοιο πολιτικό θάρρος; Πολύ το αμφιβάλλουμε σε μια κοινωνία στην οποία η «θέση» και η «καρέκλα» έχουν τον προεξέχοντα ρόλο.

Press Centre > Άρθρα